Kim jest kobieta z obrazu Johannesa Vermeera uważana za Mona Lisę Północy? Tracy Chevalier znajduje własne rozwiązanie tej zagadki, od lat intrygującej znawców twórczości holenderskiego mistrza. W swojej powieści splata prawdziwe wydarzenia z życia malarza z fikcyjnymi, a wymyślona przez nią postać młodej służącej, która została muzą Vermeera, jest równie tajemnicza, jak kobieta z obrazu Dziewczyna z perłą. Szesnastoletnia Griet po wypadku ojca musi iść na służbę do domu Johannesa Vermeera. Tylko wrodzony spokój i rozwaga pozwalają jej przetrwać wśród gromadki dzieci, histerycznej i zazdrosnej żony malarza, jego apodyktycznej teściowej i broniącej swojego statusu dotychczasowej służącej. Mimo różnicy w wykształceniu i pozycji społecznej Vermeer dostrzega w dziewczynie sprzątającej jego pracownię wrażliwość w patrzeniu na kształty i kolory. Ona natomiast zaczyna rozpoznawać zamysły artystyczne swego chlebodawcy, a z czasem nawet zdobywa się na odwagę, żeby nieśmiało wyrazić swoje zdanie. Między mistrzem a służącą stopniowo rodzi się wzajemna fascynacja, która przejawia się w nielicznych słowach i powściągliwych gestach. Czy przerodzi się ona w coś więcej, czy jej owocem będzie „ tylko” portret intrygujący wielbicieli talentu Vermeera?
