Kafka. Życie w przestrzeni bez rozstrzygnięć

Są istoty, które dotknięcie ducha naznaczyło nieodwracalnym znamieniem. Nie jest to znamię przypadające wybrańcom ducha; widnieje ono na ciele tych, którzy duchowi stawiają opór. Takim jest Jakub, który mocował się z aniołem na miejscu zwanym Penuel i którego anioł naznaczył wywichniętym biodrem. Takim jest najwyraźniej Franz Kafka, którego skrzydło zostało przetrącone, gdy zderzył się ze ścianą blasku. Wtedy też został oznaczony tatuowanym napisem „ Człowiek”. Nie możemy nie dostrzec w tym nacięciu skóry złowrogich, mrocznych barw, jakie nadał im późniejszy bieg czasu. Wtedy blask zamienił się w ogromny cień; z jego wielkości, która nie udźwignęła ciężaru wydarzeń (o których Kafka nie mógł wiedzieć),nie zapobiegła tragedii spopielenia, pozostał szary zarys. Szary jak popiół. „ On” odnosi się tyleż do człowieka, co do boskiej świetlistości. Teraz nawet Bóg ma pod pachą wytatuowany napis „ Człowiek”. To jego jedyna szansa ocalenia. Na scenie dziejów pozostał tylko „ niezdarnie nieopierzony człowiek”. Człowiek szukający siebie w starszych, wcześniejszych formach, wygrzebujący się z owadzich lub ptasich kształtów. Człowiek, być może, już posthistoryczny, który postrzega siebie w postaci „ zwierzęcego mędrca bądź mądrego zwierzęcia”. Człowiek, który „ W zgiełku zatłoczonych ulic, wśród obcych twarzy” pragnie „ odnaleźć swoje wspomnienie na pustkowiu”, a jest to, być może, wspomnienie nie ludzi, lecz koni, których „ łby zwieszały się cierpliwie jak horyzont” „ w stopionym śniegu, gdy wokoło / Ognie mrozu płonęły. (fragment książki)