Cmentarz Ewangelicko-Augsburski w Ozorkowie

Historia cmentarza ewangelickiego w Ozorkowie wiąże się ściśle z historią powstania miasta Ozorkowa. 10 grudnia 1807 r. Wielmożny dziedzic Starzyński w § 15 umowy z osadnikami przybyłymi z Dąbia przyrzekł dać miejsce bezpłatne na kościół i na cmentarz, gdy ten sobie będą chcieli stawiać. Były to niełatwe czasy wojen napoleońskich, które zakończył Kongres Wiedeński w 1815 r. Królestwo Polskie, powstałe w wyniku ustaleń tego Kongresu, znalazło się pod rządami cara Rosji jako Króla Polski. Miasto Ozorków, które wchodziło w skład Królestwa, poszło torami wytyczonymi przez Wielmożnego Starzyńskiego. Dziedzic ów, sprowadzając z zagranicy sukienników, fabrykantów i innego rodzaju rzemieślników, chciał rozwijać swoje miasto. Nowi osadnicy przybywali więc licznie, najczęściej z terenu Niemiec. W taki sposób w Ozorkowie znalazło się wiele rodzin, które używały w życiu codziennym języka niemieckiego. Kościół Ewangelicki od XVI wieku podkreślał, że Ewangelia ma być w Kościele opowiadana w języku zrozumiałym. Dlatego w liturgii używano języka niemieckiego, czytano niemieckie tłumaczenia Biblii, modlitewniki, zbiory kazań czyli Postylle, śpiewano z przywiezionych z sobą śpiewników, przykładano wielką uwagę do nauki dzieci w tym języku. Dopiero pod koniec XIX wieku w Warszawie, Łodzi dochodziło do organizowania nabożeństw w języku polskim (także w kościołach ewangelickich),od połowy XIX wieku zaczyna się ukazywać prasa kościelna w języku polskim, wydawane były rozmyślania, modlitewniki, śpiewniki. Parafie Ewangelicko- Augsburskie podlegały zwierzchnictwu Konsystorza, powołanego do życia ukazem cara Mikołaja I jako króla polskiego w 1828 r., z siedzibą w Warszawie. Parafialne księgi chrztów, ślubów, pogrzebów były prowadzone w języku polskim aż do Powstania Styczniowego. Po Powstaniu, w wyniku rusyfikacji, we wszystkich wyznaniach i religiach wprowadzono język rosyjski jako urzędowy w całym Cesarstwie Rosyjskim. Parafie Ewangelickie powstające na terenie królestwa Polskiego stawały się częścią kultury polskiej, którą sobie trudno wyobrazić bez Aleksandra BrÜcknera (1856-1939),Samuela Bogumiła Lindego (1771-1847),Artura Oppmana (1867- 1931),Oskara Kolberga (1814-1890),rodziny Wedel - warszawskich cukierników, czy innych rodzin fabrykanckich Łodzi, Zgierza i Ozorkowa. Ewangelicki Cmentarz w Ozorkowie jest także przejawem kultury polskiej, wyrosłej z chrześcijańskich korzeni ewangelików przybyłych z krajów niemieckojęzycznych na zaproszenie ówczesnego właściciela ziemi. Książka dostępna pod adresem: http://ozorkow. info. pl/wp-content/themes/rhea/PDF/ksiazka-ozo2. pdf W pliku PDF dostępne są także kolorowe zdjęcia (których niestety zabrakło w publikacji papierowej).