Na tropach podmiotu

Problematyka podmiotu należy tradycyjnie do obszaru refleksji filozoficznej. Podobnie jest w przypadku takich związanych z podmiotowością kategorii, jak: wolność, wola, świadomość czy problem psychofizyczny. Obecnie wszystkie te zagadnienia stają się przedmiotem badań empirycznych, podejmowanych przez różne dyscypliny szczegółowe: psychologię, neurobiologię lub neuronaukę. Książka podąża śladami owych badań, wskazując na ciągłość pewnej istotnej dla podmiotu problematyki, od ujęć filozoficznych po empiryczne. Zmiana kontekstu, w którym podmiot się pojawia (filozofia versus nauki ścisłe),powoduje zarazem konieczność operacjonalizacji i nierzadko redefinicji tradycyjnych pojęć. Budzi to wiele pytań, między innymi o to, czy współczesna (naturalistyczna) nauka rzeczywiście dysponuje odpowiednimi narzędziami do uchwycenia podmiotowości, czy też podmiotowość w jakimś zakresie jej się wymyka. Szerszym tłem dla poruszanych w pracy zagadnień staje się więc spór o naturalizm w nauce. Stawka jest tu szczególnie wysoka, gdyż wiąże się z możliwością ewentualnych zmian, jakie rezultaty badań empirycznych mogą wymuszać na naszym potocznym rozumieniu siebie samych, rzutując także na przemiany w mentalności i praktyce społecznej. Oto ma szansę ujrzeć światło dzienne książka, której w polskiej literaturze przedmiotu bardzo brakowało i na którą od dawna czekaliśmy.