Kobiety na drodze. Doświadczenie przestrzeni publicznej w literaturze przełomu XIX i XX wieku

Seria " Modernizm w Polsce", tom 44. Praca Agnieszki Daukszy podejmuje temat bardzo ważny dla nowoczesnej polskiej kultury i życia społecznego. Analizuje bowiem proces stopniowego, trudnego a nawet dramatycznego, wkraczania kobiet w przestrzeń publiczną, nie tylko dotąd zdominowaną przez mężczyzn, ale też ustrukturowaną przez „ męskocentryczne” kategorie obyczajowości, społecznego porządku, ekonomicznego interesu. Wnosi wartościowy, naukowy wkład do dotychczasowej wiedzy w analizowanym w pracy przedmiocie. I czyni to w sposób wysoce oryginalny; a to dlatego, że skupia swoją uwagę nie tyle na przekraczaniu kolejnych progów emancypacyjnego postępu (choć tę ewolucję rejestruje) – zmianie miejsc, awansie społecznym, czy przemianach norm obyczajowych – co przede wszystkim na wymiarach i formach kobiecego doświadczenia, które stało się udziałem tych świadomych czy bezwiednych emancypantek. Z recenzji prof. dra hab. Ryszarda Nycza Agnieszka Dauksza już na wstępie deklaruje, że tematem jej pracy będzie podmiotowość kobieca ujęta w procesie emancypacji, a zatem interesować ją będą, jak sama stwierdza: „ kolejne stadia budzenia się kobiecej świadomości emancypacyjnej”. (…) W rozprawie znajdziemy przede wszystkim omówienie kulturowych obszarów, specyfiki wyzwalającej się twórczości kobiecej i relacji interpersonalnych. Powstała praca głównie o trudnościach, ograniczeniach emancypacyjnych, o konieczności nieustannego przezwyciężania systemu ustrojowego, nawyków kulturowych i o konfrontacji z nowymi doświadczeniami. I to ważna zaleta rozprawy erudycyjnej, świadczącej o szerokich horyzontach autorki. Z recenzji prof. dr hab. Anny Łebkowskiej Agnieszka Dauksza, doktorantka w Katedrze Antropologii Literatury i Badań Kulturowych Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego; publikowała m. in. w „ Tekstach Drugich”, „ Wielogłosie”, „ Schulz Forum”, „ Fragile”. Przygotowuje pracę doktorską poświęconą afektom w nowoczesnej literaturze i teorii. Spis treści: Wstęp Rozdział 1. Przed wyjściem z domu. Nowoczesna wspólnota jako źródło cierpień? Uwagi wstępne. Mila Elin – enigma awangardy. Poezja przestrzeni prywatnych. Na styku heimlich i unheimlich – dom jako przestrzeń upiorna. W piekle kobiet. O potencjale krytycznym dramatopisarstwa Zofii Nałkowskiej. Dom kobiet. „ Lalki wycofane z obiegu”. W piekle kobiet? Podsumowanie. Rozdział 2. „ Kobiety na drodze”. Emancypacja jako doświadczenie. Uwagi wstępne. Wyjście z domu. Akces kobiet do obecności w przestrzeni i sferze publicznych. Miejskie inicjacje. Miasto kobiet. Sensualno-percepcyjny wymiar doświadczenia. Wymiar obyczajowy. Eros uliczny? Literatura przestrzeni publicznych. Rozdział 3. Klientki pierwszych domów towarowych. O potencjale emancypacyjnym kobiecego konsumeryzmu. Uwagi wstępne – specyfika wczesnomodernistycznych przestrzeni handlowych. Figura konsumentki. Wymiary konsumenckiego doświadczenia. Tożsamościotwórcze aspekty konsumpcji. Debory Vogel wizja społeczeństwa konsumpcyjnego. Kobiety-lalki. Podsumowanie. Rozdział 4. „ Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet”? O lęku przed kobiecością jako potencjale emancypacyjnym nowoczesnych mężczyzn. Estetyzacja „ kobiet ulicznych”. Aspekt afektywny: kobieta jako obcy. Reifikacja: kobieta jako obiekt seksualny. Przeobrażenia domen prywatnej i publicznej. Kaleka dwój-jednia. O relacjach emancypujących się płci w Kobietach na drodze Bogusława Kuczyńskiego. Zakończenie Bibliografia Indeks osób