Zejście do wraku. Wiersze z lat 1971–1972 - Wydawnictwo Ossolineum

Adrienne Rich należy do grona najchętniej czytanych i najważniejszych poetek drugiej połowy XX wieku. W swojej twórczości – często skupionej na tematach niesprawiedliwości społecznej i ekonomicznej – poszukiwała języka, który by sprawił, że rzeczywistość będzie bardziej rzeczywista: ciche stanie się głośne; ulotne – trwałe; wcześniej niedostrzegane – istotne. Wiersze Rich iskrzą od zaangażowania i niezgody, żywią się codziennością: domową krzątaniną, pięknem linii brzegowej, kwaśnymi powidłami. Ogłoszone w 1973 roku Zejście do wraku, często uznawane za najdonioślejsze osiągnięcie literackie Rich, jest poetycką ekspedycją do wnętrza konstruktów społecznych, butwiejących głęboko pod powierzchnią historii i polityki, ekonomii i kultury. Jak pisała Margaret Atwood, zbiór wierszy amerykańskiej poetki jest „ jedną z tych rzadkich książek, które zmuszają do rozstrzygnięcia nie tylko, co się o niej myśli, ale też co myśli się o sobie. To książka, która podejmuje ryzyko i zmusza czytelników do tego samego”. „ W wydrukowanym w 1971 roku eseju Gdy się zbudzimy spośród zmarłych. Pisanie jako re-wizja pada wyznanie: « polityka nie jest czymś ‘na zewnątrz’, ale ‘tutaj’ i stanowi istotę mojej egzystencji», które antycypuje ton wydanego w 1973 roku Zejścia do wraku ze słynną już frazą-deklaracją: « to po to tu jestem: / po wrak, a nie po opowieść o wraku / po rzecz samą, a nie mit». Zdaje się, że właśnie potencjał tego zobowiązania i asertywność autorki tych słów imponują nam dziś na nowo, rezonują w tle rozmyślań o byciu częścią kultury porażki, dowodzą, że pisanie lub czytanie literatury (zwłaszcza poezji) może nieść podpowiedź, jak rozpisywać – razem albo osobno – scenariusz fatalnego losu na własną i wspólną korzyść” – Aleksandra Grzemska, „ Dziennik Literacki” Tom nagrodzony w konkursie Najpiękniejsze Polskie Książki 2023 (w kategorii Literatura piękna), organizowanym przez Polskie Towarzystwo Wydawców Książek.